Lung linh sắc màu văn hóa các dân tộc vùng Tây Nguyên

0
94

 

Mở đầu Liên hoan là Liên hoan tạc tượng gỗ dân gian và chế tác nhạc cụ dân tộc diễn ra tại nhà Rông Kon Klor (phường Thắng Lợi, TP. Kon Tum). Liên hoan có sự tham gia của 58 nghệ nhân gồm 36 nghệ nhân tạc tượng và 22 nghệ nhân chế tác nhạc cụ dân tộc.

Say xưa với những nhát dìu chắc nịch mặc cho những giọt mồ hôi chảy dài trên khuôn mặt, nghệ nhân Y An – dân tộc Ê Đê đến từ Buôn Lê, Thị trấn Liên Sơn, huyện Lăk, tỉnh Đăk Lăk vừa tạc tượng vừa nói: Đoàn nghệ nhân của mình làm 6 tượng gỗ. Tượng của mình có tên là “Cha dạy con săn bắn”. Ngày trước, đời sống của dân tộc mình chủ yếu dựa vào săn bắn và hái lượm nên mình làm tượng này tái hiện lại đời sống ngày xưa. Hơn nữa, việc săn bắn còn thể hiện cho sức mạnh của người đàn ông. Tượng này còn thể hiện cho tình cha con nữa…

Loading...

 

 

Tạc tượng gỗ và chế tác nhạc cụ dân tộc

 

Cũng trong ngày đầu tiên (ngày 18/3), song song với hoạt động tạc tượng gỗ dân gian, tại Bảo tàng tỉnh Kon Tum đã diễn ra hoạt động trưng bày, triển lãm văn hóa Tây Nguyên và sản phẩm của Kon Tum với chủ đề “Không gian văn hóa Tây Nguyên”. Triển lãm gồm 120 tác phẩm nghệ thuật, 40 ảnh tư liệu và 342 hiện vật giới thiệu về Tây Nguyên từ quá khứ cho đến hiện tại. Ngoài ra, Bảo tàng tỉnh Kon Tum còn tái hiện không gian lễ hội của người Xê Đăng với cổng làng độc đáo, hoa văn trang trí và không gian thờ cúng của người Xê Đăng mỗi dịp lễ hội; tái hiện lại một số nét sinh hoạt cộng đồng của đồng bào dân tộc tại chỗ vùng Tây Nguyên như dệt thổ cẩm, đan lát, hát kể sử thi, nghề làm gốm. 

 

 

Cũng tại Bảo tàng tỉnh Kon Tum đã diễn ra buổi trình diễn nghệ thuật chỉnh chiêng. Hoạt động này có 14 đoàn thuộc 5 tỉnh tham gia. Nghệ nhân chỉnh chiêng A Veng, 68 tuổi, dân tộc Jẻ, đoàn nghệ nhân xã Đăk Kroong, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum cho biết: Đoàn nghệ nhân của mình tham gia chỉnh chiêng hon và chiêng goong. Chiêng hon gồm 8 cái, chiêng goong 3 cái. Bộ chiêng goong này là cha ông để lại, có tuổi đời 80 tuổi rồi. Chiêng càng sử dụng nhiều càng phải chỉnh nhiều vì đánh nhiều nó sai thanh âm nên phải chỉnh. Phải là người có kinh nghiệm mới chỉnh được… 

 

 

Để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách gần, xa có lẽ là Lễ hội đường phố với chủ đề “Sắc màu văn hóa Tây Nguyên”. Với nhiều du khách thì đây là điểm nhấn của Liên hoan, là hoạt động được trông đợi nhất với cuộc trình diễn của trên 600 nghệ nhân. Trời nắng như đổ lửa, Kon Tum chưa bao giờ nắng và nóng như thế. Có lẽ vì thời tiết khắc nghiệt và vì cả sức “nóng” của không khí Lễ hội, của đoàn người ùn ùn đổ về đường Trần Phú- nơi đoàn nghệ nhân đi qua. Trên đoạn đường dài hơn 1km, trong tiếng cồng chiêng rộn rã, cùng âm thanh của các loại nhạc cụ dân tộc, các nghệ nhân khoác trên mình trang phục bản địa cùng những với những điệu xoang uyển chuyển và các trò chơi dân gian như đi cà kheo, con rối, nhiều nghệ nhân còn hóa trang thành những nhân vật vốn chỉ xuất hiện trong các lễ hội của cộng đồng…đã tạo nên một “bữa tiệc” của âm thanh, lung linh màu sắc các văn hóa dân tộc vùng Tây Nguyên. 

 

 

“Đa dạng, sáng tạo, thơm, ngon, trình bày đẹp, hấp dẫn” là những lời nhận xét của hầu hết thực khách dành cho những người chủ nhân của các món ăn tại Liên hoan ẩm thực. Với nhiều gian hàng ẩm thực của các huyện, thành phố của tỉnh Kon Tum, các thực khách được thưởng thức nhiều đặc sản mang đậm hương vị của các DTTS ở Kon Tum và của cả vùng Tây Nguyên nói chung như: cơm lam, gà nướng, gỏi hoa chuối rừng, gỏi lá, thịt trâu gác bếp…Cùng một số món ăn đặc trưng của 3 miền Bắc – Trung – Nam như bánh cuốn Bắc, bún bò Huế, bánh bò; phở khô, bánh canh… 

 

 

Trên 400 nghệ nhân đến từ 5 tỉnh Tây Nguyên và đông đảo người dân, du khách đã cùng tham gia thi đấu, giao lưu trò chơi dân gian. Sôi nổi ngay từ lúc khai cuộc, hàng trăm chàng trai, cô gái Ba Na, Xê Đăng, Gia Rai, Ê Đê, K’Ho… thể hiện sức mạnh, sự khéo léo quyết tâm giành chiến thắng trong các trò chơi, như: leo cột trơn, đi cà kheo, đẩy gậy, nhảy bao bố, kéo co. Điều thú vị trong hoạt động này là sự giao lưu giữa vận động viên các đoàn và giữa vận động viên với người dân, du khách.

 

Trò chơi leo cột mỡ

 

Là người con của vùng đất Tây Nguyên, nhạc sĩ Linh Nga Niê KDăm, nguyên Phó Tổng thư ký Hội VHNT các DTTS Việt Nam, Ủy viên BCH Hội VNDG VN từ vùng quê Đăk Lăk đến chung vui cùng với bà con các DTTS Tây Nguyên trong Liên hoan. Bà chia sẻ: Thật là tuyệt vời, hoạt động nào cũng hay, cũng thú vị, cũng hấp dẫn, cũng mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc vùng Tây Nguyên. Tỉnh Kon Tum đã chuẩn bị rất chu đáo mọi hoạt động tại Liên hoan. Có thể khẳng định, Kon Tum là 1 trong những địa phương giữ lại được bản sắc văn hóa dân tộc nhiều nhất, có được điều này là do sự đặc biệt quan tâm, rất coi trọng việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc của các thế hệ lãnh đạo của tỉnh Kon Tum.  

 

 

Đêm khai mạc, bế mạc Liên hoan được dàn dựng công phu với lung linh sắc màu văn hóa mang đậm bản sắc các dân tộc vùng Tây Nguyên. Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật với chủ đề “ “Giọt sữa sử thi” với sự tham gia của gần 600 nghệ nhân, ca sĩ, diễn viên đến từ các tỉnh trong khu vực với nhiều tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu của Tây Nguyên như biểu diễn cồng chiêng, múa xoang, nhạc cụ dân tộc và các ca khúc ca ngợi về đất và người Tây Nguyên. Còn điểm nhấn của đêm bế mạc Liên hoan là Lễ vinh danh “Nghệ nhân ưu tú”  trong lĩnh vực Di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 1 năm 2015 cho 47 nghệ nhân (Kon Tum 43 nghệ nhân; Gia Lai 03 nghệ nhân và Đăk Nông 01 nghệ nhân), vì đã có cống hiến xuất sắc trong gìn giữ và phát huy di sản văn hóa của dân tộc, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. 

 

Lãnh đạo Bộ VHTT&DL và tỉnh Kon Tum trao tặng bằng công nhận cho các Nghệ nhân ưu tú

 

Bà Đặng Thị Bích Liên-Thứ trưởng Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch cho biết: Liên hoan không chỉ là dịp để gặp gỡ, tôn vinh giá trị văn hóa của cộng đồng dân tộc 5 tỉnh Tây Nguyên, mà còn để các tỉnh, đơn vị liên quan đánh giá lại công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên sau 10 năm kể từ khi UNESCO công nhận là “Kiệt tác di sản phi vật thể của nhân loại”. Từ đây có biện pháp cụ thể hơn để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa độc nhất vô nhị này. Đồng thời góp phần quảng bá, giới thiệu về vùng đất – con người – văn hóa Tây Nguyên nói chung và Kon Tum nói riêng đến với Nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế, góp phần ổn định và nâng cao đời sống mọi mặt của Nhân dân các dân tộc trong khu vực./.

Bài, ảnh: Dương Nương

 

Tây Nguyên nơi sinh sống lâu đời của nhiều dân tộc, cái nôi của không gian văn hóa Cồng chiêng; đồng bào nơi đây sở hữu một kho tàng văn hóa truyền thống rất phong phú, giàu bản sắc, hợp thành một tổng thể văn hóa đặc trưng của vùng Tây Nguyên, góp phần đa dạng trong thống nhất văn hóa Việt Nam.

 

Tây Nguyên –  miền đất huyền thoại, nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa tinh thần vô giá; vùng đất của đại ngàn xanh thẳm, của không gian văn hóa cồng chiêng đã được UNESCO công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”.

 

Tây Nguyên miền đất được tạo hóa ban tặng những cảnh quan thiên nhiên đẹp như: đỉnh Ngọc Linh cao vút, dòng sông Đăk Bla chảy ngược, Măng Đen – Kon Plông quanh năm mát mẻ; Cao nguyên Lâm Viên nên thơ, hùng vỹ với núi mẹ Lang Bian; Hồ trúc, Hồ Tây, thác Đăk Buk So, sông Kơ Rông Nô vẫn âm thầm chảy mãi; dòng thác Jaly ầm ầm cuộn sóng; Buôn Đôn, Hồ Lăk, thác Dray Nur – Dray Sap trên dòng Serepôk tạo cho Tây Nguyên nên thơ và Hùng vỹ. Tây Nguyên còn là vùng văn hóa dân gian độc đáo với các giá trị tiêu biểu như: Nghệ thuật điêu khắc dân gian giàu giá trị biểu tượng, đời sống âm nhạc phong phú, những án sử thi cổ, những câu truyện cổ thể hiện triết lý nhân sinh với quan niệm thẩm mỹ rất riêng của mỗi cộng đồng…


Đi đến nguồn bài viết

Có thể quan tâm